Supak ang Indigenous People’s Mandatory Representative kon IPMR sa Baungon Bukidnon nga si Datu Kuloba sa sugyot balaodnon ni Camiguin Congressman JJ Romualdo nga House bill 621.
Tumong sa balaodnon nga ibalhin ang gahom sa National Commision on Indigenous People sa Departament of Environment and Natural Resources nga mudumala sa giingong Ancestral domain sa mga lumad.
Sumala pa ni Datu Kuloba nga kung mahimong balaod ang sugyot, mapihig ug makuhaan na sa ilang katungod ang mga lumad. Posible usab nga mograbe ang pagpang hasi sa mga tribu sa ilaha mismong yutang kabilin. Supak sab ang National Commission on Indigenous Peoples (NCIP) sa nahisgutang balaudnon.
Sumala ni Atty Dexter Precioso, Chief Legal Officer sa NCIP, dili makatarunganon ang laraw ug posibleng makadaot sa paningkamot sa mga lumad nga mabawi ug mapanalipdan ang ilang yutang kabilin.
Gipasabot ni Precioso nga ang “native title” sa mga IP dili lamang yuta kundili simbolo sa ilang kinabuhi ug kasaysayan, nga dili angay bahinon o ipailalom sa duha ka lain-laing ahensya sa gobyerno, sumala sa giingong probisyon sa House Bill No. 621.
Matod pa niya, ang kausaban mahimong magpaluya sa katungod sa mga Indigenous Peoples nga gipanalipdan sa Republic Act No. 8371 kon IPRA.
Mahinumdoman nga gisumite ang balaodnon ni Cong Jurdin Jesus Romualdo sa Camiguin aron solusyonan ang mga fraudulent nga pag-angkon sa ancestral lands ug aron mas ma-organisa ang proseso sa paghatag og titulo sa yuta.
Photo courtesy: ICCA Consurtium
