Giila ang tuko isip natural nga alarma sa palibot ug tigpugong sa mga peste. Mga kajuander, bisan pa sa kusog ug usahay makurat nga tingog sa tuko ilabi na panahon sa kagabhion, gipatin-aw sa mga eksperto nga kini nga mananap adunay importante nga papel sa kinaiyahan.
Ang Tokay Gecko o mas nailhang tuko usa ka dako ug teritoryal nga matang sa tuko nga kasagarang makita sa Pilipinas ug sa ubang nasod sa Southeast Asia. Nailhan kini tungod sa iyang iladong tingog nga “tu-ko, tu-ko,” nga kanunay madungog sa gabii.
Adunay mga pagtuo sa pipila ka komunidad nga ang tingog sa tuko usa ka timailhan nga adunay wala mailhing tawo o hayop nga nagkaduol sa balay. Apan sumala sa mga eksperto, wala pay siyentipikong pamatuod nga ang tuko makahibalo o makaila sa mga kawatan. Ang ilang pagtingog kasagaran bahin sa ilang pagpanalipod sa teritoryo, pagpangita og kapikas, o pagtubag sa kausaban sa ilang palibot.
Gawas sa ilang tingog, dako usab ang tabang sa tuko sa panimalay tungod kay kini usa ka aktibong mangangayam sa gabii. Kaonon niini ang mga insektong sama sa uk-ok, lamok, anay, ug uban pang gagmayng peste nga mahimong makasamok sa tagbalay.
Sumala sa International Union for Conservation of Nature o IUCN, ang Tokay Gecko adunay kahimtang nga “Least Concern,” nga nagpasabot nga dili pa kini gikonsiderar nga nameligro nga mawala.
Busa, bisan usahay makasamok ang tingog sa tuko, nagpabilin kini nga mapuslanong binuhat nga adunay dakong papel sa pagkontrolar sa mga peste ug pagpreserbar sa balanse sa kinaiyahan.
Photo courtesy: Instagram
