Nakatakdang magpahigayon og tigom ang parlamento sa Greenland aron hisgutan ang mga hulga ni U.S. President Donald Trump sa pagsakop sa Arctic Island, usa ka autonomous nga rehiyon sa Denmark. Kini isip tubag sa nagkagrabe nga geopolitical tension nga naglambigit sa Russia ug China.
Sa usa ka joint statement nga gipagawas niadtong Biyernes, gipalig-on sa mga lider sa lima ka political parties sa Inat-si-sar-tut (parlamento sa Greenland) ang tinguha sa isla alang sa soberanya ug pagsalikway sa ideya nga mahimong bahin sa US o Denmark. Matod nila, ang mga Greenlanders dili gusto nga mahimong Amerikano, dili usab gusto nga mahimong Danish, ug gipasiatab nga: “Gusto nila nga mahimong mga Greenlander.”
Una nang gipahayag ni Trump nga dapat mapanag-iya sa U.S. ang Greenland aron malikayan ang pagdako sa impluwensya sa Russia o China sa isla. Giakusahan usab sa Amerika ang kakuwang sa presensya sa militar sa US ubos sa 1951 NATO agreement ug nanghulga nga molihok ang Estados Unidos bisan pa og dili gusto ang mga taga-Greenland nga magpasakop kanila.
Sumala sa mga lider sa parlamento sa Greenland, mahimong sayon ang pagpahigayon sa tigom aron masiguro ang usa ka makiangayon ug mabinantayon nga diskusyon, diin ang “Kaugalingnan” o Independence ang mahimong sentro sa panaghisgut.
Base sa 2009 agreement sa Greenland ug Denmark, adunay katungod ang mga Greenlandic people nga modesisyon alang sa ilang kagawasan. Apan tin-aw ang baroganan sa mga lider nga sila lamang ang modesisyon alang sa ilang kaugmaon nga walay pagpanghilabot sa mga langyaw. Nanukad ang ang ilang diplomatic dialogue sa mga prinsipyo sa international law ug sa katungod sa mga tawo.
Wala pa’y piho nga petsa alang sa tigom apan gipaabot nga mahitabo kini karong Pebrero 3, 2026.
Photo courtesy: Yenisafak
