Mikunhod ang gidaghanon sa mga import rice karong tuiga, base sa datos sa Bureau of Plant Industry (BPI), tungod sa temporaryong ban sa rice imports nga ipatuman hangtod sa kataposang bahin sa tuig.
Gikan sa datos sa BPI, niabot lang sa 3.26 milyones ka metric tons (MT) ang gidaghanon sa imported nga bugas kutob sa Oktubre 2, ubos sa 15.8 porsyento kumpara sa 3.87 milyones ka MT sa susamang panahon niadtong miaging tuig.
Ang maong kantidad nagrepresentar sa 67.9 porsyento sa rekord nga importasyon nga 4.8 milyones ka MT niadtong 2023.
Sa mga nasud nga suki sa Pilipinas sa paghatag og bugas, Vietnam gihapon ang nag-una nga supplier karong tuiga, nga nagtugot og 2.64 milyones ka MT, kapin sa 80 porsyento sa kinatibuk-ang imports.
Myanmar ang misunod sa ikaduhang dapit, nga may 343,910.33 MT o 10.5 porsyento, samtang ang Thailand nakatampo og 176,270.26 MT o 5.4 porsyento.
Ang ubang nasud nga gikuhaan sa Pilipinas og bugas karong tuiga mao ang Pakistan, India, South Korea, Cambodia, Singapore, Taiwan, Japan, Italy, ug Spain.
Gitug-an ni Agriculture Secretary Francisco Tiu Laurel Jr. atol sa hearing sa Kongreso niadtong Martes nga ipadayon ang rice import ban hangtod sa Disyembre aron mapanalipdan ang mga mag-uuma batok sa ubos nga presyo sa humay.
Matod ni Tiu Laurel sa mga miyembro sa House agriculture committee, ang presyo sa palay padayon nga nag-ubos tungod sa oversupply ug kalaot sa kalidad sa humay nga hinungdan sa padayong ulan.
Gidugang pa sa kalihim nga temporaryo lamang ablihan ang importasyon sa bugas sa Enero sa sunod tuig, ug ibalik ang ban sa Pebrero aron matabangan nga maestabilisar ang presyo sa panahon sa dry season harvest.
Gisaysay usab niya nga gisusi ni Presidente Ferdinand Marcos Jr. ang posibilidad sa pagbalik sa 35% nga taripa sa imported nga bugas, nga gi-rollback ngadto sa 15% pinaagi sa Executive Order No. 62 niadtong Hunyo 2024.
Base sa Bureau of Customs, ang taripa rollback nakaresulta sa P20 bilyon nga kapildihan sa kita sa gobyerno sulod sa usa ka tuig.
Si Agriculture Undersecretary Christopher Morales, nga usa sa mga opisyal nga nagtutok sa rice industry, misulti nga igo pa ang suplay sa bugas aron masuportahan ang 60 hangtod 120 ka adlaw nga paghunong sa importasyon.
Sumala sa Department of Agriculture, ang supply sa bugas posible mokabat og 3.24 milyones hangtod 4.06 milyones ka MT inig abot sa tuig, igo sa 85 hangtod 106 ka adlaw nga konsumo sa nasud.
Ang produksyon sa lokal nga palay gibanabana nga mokalapas sa record harvest niadtong 2023 nga 20.06 milyon ka MT, tungod kay ang estimate karong tuiga anaa sa 20.29 hangtod 20.51 milyon ka MT.
Photo Courtesy to: Business World
